Wat is Totem?
TOTEM is een instrument, gezamenlijk ontwikkeld door de drie Belgische gewesten, dat toelaat om de totale milieu-impact van opbouwen objectief met elkaar te vergelijken. Het is dus een Belgische tool voor het optimaliseren van de milieuprestaties van materialen in gebouwen.
Waarom TOTEM?
Onder impuls van de Europese voorschriften voor de energieprestaties van gebouwen (EPB), werkte de bouwsector de afgelopen jaren intensief aan de vermindering van het energieverbruik van gebouwen. De prestaties zijn daardoor sterk verbeterd.
Maar gebouwen met de beste energieprestaties vereisen meer (isolatie)materialen en hebben meer complexe technische installaties. Aan de klassieke constructie-elementen worden steeds meer isolatiematerialen, zonnepanelen, ventilatiesystemen, … en andere noodzakelijke elementen toegevoegd die nodig zijn om energiezuinige gebouwen te laten functioneren.
De milieu-impact gelinkt aan het energieverbruik tijdens de gebruiksduur van een recent gebouw neemt gevoelig af in vergelijking met oude, slecht geïsoleerde gebouwen. Vanuit die optiek zijn het dus de bouwmaterialen zelf die verantwoordelijk zijn voor het grootste deel van de milieu-impact van een gebouw (tot meer dan 50% van de globale impact).
In elke fase van zijn levenscyclus verbruikt een gebouw(element) hulpbronnen (input) en ontstaan er emissies (output) met vaak een gevaarlijke impact op het milieu (grijs water, uitlaatgassen, gevaarlijke hulpproducten, CO2, …). Dit kan resulteren in vervuiling van water, lucht en bodem en kan zelfs ecosystemen vernietigen en zo bijdragen aan verlies aan biodiversiteit. En niet in het minst kan het ook de gezondheid van de mens en andere levende wezens schaden.
Precies het geheel van deze effecten met milieu-impact moet geïdentificeerd, geïnventariseerd en geclassificeerd worden, zodat een evaluatie op een wetenschappelijk onderbouwde manier kan gebeuren.
Naast het energieverbruik over een gebruiksduur van 60 jaar, wordt bij TOTEM dan ook de globale impact (CO2 en stikstofuitstoot, water- en grondstoffenverbruik, impact op OZON en een hele resem andere factoren) van de gebruikte materialen in rekening gebracht, van bij de winning van de grondstoffen tot op het moment van afbraak van het gebouw.
Voor meer info: TOTEM (totem-building.be)